پدرم در یک سالن ورزشی کار می کند. استفاده شخصی از تخته وایت برد سالن در منزل خودمان چه حکمی دارد؟
اموال موجود در دست مردم یا جنبه حقیقی دارد و یا جنبه حقوقی، به این معنا که یا مال شخصی است و یا مربوط به نهادهای دولتی، و شرکت های خصوصی است. مسلما استفاده بدون اذن و اجازه از اموال غیر، (شخصی یا غیر شخصی)، جایز نبوده و حکم غصب را دارد.[1] امام زمان (عج) می فرمایند:  "برای هیچ کس جایز نیست که در مال دیگری، بدون اذن صاحب مال، تصرف کند".[2]   اما باید توجه داشت که تذکر به پدر باید با نهایت احترام باشد، و تا می توانید از روش های غیر مستقیم استفاده کنید. از طرفی، چه بسا ایشان به این موضوع توجه نداشته و از روی عمد دست به چنین عملی نزده است.   در این جا توجه شما را به نظر مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای جلب می کنیم:   سؤال: این جانب اقدام به استفاده شخصی از بیت المال کرده‏ام، وظیفه من برای بری‏ء الذّمه شدن چیست؟ استفاده شخصی از امکانات بیت المال تا چه حدّی برای کارمندان جایز است؟ و در صورتی که با اذن مسئولین مربوطه باشد، چه حکمی دارد؟   جواب: استفاده کارمندان از امکانات بیت المال در ساعات رسمی کار به مقدار متعارفی که مورد ضرورت و نیاز است و شرایط کاری بیانگر اذن به کارمندان در این مقدار از استفاده است، اشکال ندارد و هم چنین استفاده از امکانات بیت المال با اذن کسی که از نظر شرعی و قانونی حق اذن دارد، بدون اشکال است. در نتیجه اگر تصرفات شخصی شما در بیت المال به یکی از دو صورت مذکور باشد، چیزی در این رابطه به عهده شما نیست، ولی اگر از اموال بیت المال استفاده غیر متعارف کرده باشید و یا بدون اذن کسی که حق اذن دارد، بیشتر از مقدار متعارف استفاده نمایید، ضامن آن هستید و باید عین آن را اگر موجود باشد به بیت المال برگردانید و اگر تلف شده باشد، باید عوض آن را بدهید و هم چنین باید اجرت المثل استفاده از آن را هم در صورتی که اجرت داشته باشد به بیت المال بپردازید.[3]     [1]  نک: امام خمینی، تحریرالوسیلة، ج2، ص172 . [2]   حر عاملی، محمد حسن، وسائل الشیعة، ج 25، ص 386. [3] اجوبة الاستفتائات، ترجمه فارسی، ص 515.  
عنوان سوال:

پدرم در یک سالن ورزشی کار می کند. استفاده شخصی از تخته وایت برد سالن در منزل خودمان چه حکمی دارد؟


پاسخ:

اموال موجود در دست مردم یا جنبه حقیقی دارد و یا جنبه حقوقی، به این معنا که یا مال شخصی است و یا مربوط به نهادهای دولتی، و شرکت های خصوصی است. مسلما استفاده بدون اذن و اجازه از اموال غیر، (شخصی یا غیر شخصی)، جایز نبوده و حکم غصب را دارد.[1] امام زمان (عج) می فرمایند:  "برای هیچ کس جایز نیست که در مال دیگری، بدون اذن صاحب مال، تصرف کند".[2]   اما باید توجه داشت که تذکر به پدر باید با نهایت احترام باشد، و تا می توانید از روش های غیر مستقیم استفاده کنید. از طرفی، چه بسا ایشان به این موضوع توجه نداشته و از روی عمد دست به چنین عملی نزده است.   در این جا توجه شما را به نظر مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای جلب می کنیم:   سؤال: این جانب اقدام به استفاده شخصی از بیت المال کرده‏ام، وظیفه من برای بری‏ء الذّمه شدن چیست؟ استفاده شخصی از امکانات بیت المال تا چه حدّی برای کارمندان جایز است؟ و در صورتی که با اذن مسئولین مربوطه باشد، چه حکمی دارد؟   جواب: استفاده کارمندان از امکانات بیت المال در ساعات رسمی کار به مقدار متعارفی که مورد ضرورت و نیاز است و شرایط کاری بیانگر اذن به کارمندان در این مقدار از استفاده است، اشکال ندارد و هم چنین استفاده از امکانات بیت المال با اذن کسی که از نظر شرعی و قانونی حق اذن دارد، بدون اشکال است. در نتیجه اگر تصرفات شخصی شما در بیت المال به یکی از دو صورت مذکور باشد، چیزی در این رابطه به عهده شما نیست، ولی اگر از اموال بیت المال استفاده غیر متعارف کرده باشید و یا بدون اذن کسی که حق اذن دارد، بیشتر از مقدار متعارف استفاده نمایید، ضامن آن هستید و باید عین آن را اگر موجود باشد به بیت المال برگردانید و اگر تلف شده باشد، باید عوض آن را بدهید و هم چنین باید اجرت المثل استفاده از آن را هم در صورتی که اجرت داشته باشد به بیت المال بپردازید.[3]     [1]  نک: امام خمینی، تحریرالوسیلة، ج2، ص172 . [2]   حر عاملی، محمد حسن، وسائل الشیعة، ج 25، ص 386. [3] اجوبة الاستفتائات، ترجمه فارسی، ص 515.  





1396@ - موتور جستجوی پرسش و پاسخ امین