ابتدا باید توجه داشت که برابریابی لغوی آیات، بخشی از کار ترجمه است و ترجمه صحیح تنها از رهگذر برگردان لغوی به دست نمیآید و برای ترجمه صحیح باید به اصول و مبانیای توجه داشت که یکی از آنها برگردان صحیح واژه و ترکیب است؛ برای مثال در آیه 12 سوره ممتحنه، میخوانیم: "بَیْنَ أَیْدِیهِنَّ وَ أَرْجُلِهِن" اگر این آیه را به صورت کلمه به کلمه ترجمه کنیم به هیچ وجه نمیتوانیم به مفهوم آیه پی ببریم، گاه حاصل کار اهانت بار نیز میشود؛ ترجمه صحیح آیه "پیش رو و پیش پای" است. از بین ترجمههای موجود، برخی ترجمه لفظ به لفظ شهرت دارند، مانند ترجمه آقای محمد کاظم معزّی، و برخی به سبک کهن، مانند ترجمه آقای ابوالقاسم امامی و... و در این میان، برخی به ترجمه "محتوا به محتوا" شهرت دارند، که ترجمه آیت ا... مکارم شیرازی و ترجمه استاد فولادوند از این دسته است. در این نوع ترجمهها سعی شده، علاوه بر رعایت اصول و مبانی ترجمه، برابری نسبی و تا حد امکان در الفاظ و ساختارها نیز حفظ شود. برای دستیابی به معانی واژههای قرآن، افزون بر ترجمهها، از فرهنگهایی که در این باره تحریر شدهاند، نیز میتوان کمک گرفت. برخی از این فرهنگها عبارت است از: شرح و تفسیر لغات قرآن (براساس تفسیر نمونه)، چهار جلد، جعفر شریعتمداری، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی. فرهنگ آموزشی قرآن، محمد باقری، انتشارات تأویل. الفاظ قرآن، محمد رضایی، انتشارات مفید. لغات قرآن، سید حسین مرتضوی، نشر حجّت اصفهان. فرهنگ جیبی واژههای قرآن، حمید محمدی، کانون انتشارات پیام حق. المستخلص یا جواهر القرآن، محمد بن محمد بن نصر البخارایی، به اهتمام دکتر مهدی درخشان، انتشارات دانشگاه تهران. eporsesh.com
چه منبعی را برای ترجمه صحیح کلمه به کلمه تمام کلمات قرآن مجید به زبان فارسی پیشنهاد میکنید و این کتاب را چگونه میتوانیم تهیه کنیم؟
ابتدا باید توجه داشت که برابریابی لغوی آیات، بخشی از کار ترجمه است و ترجمه صحیح تنها از رهگذر برگردان لغوی به دست نمیآید و برای ترجمه صحیح باید به اصول و مبانیای توجه داشت که یکی از آنها برگردان صحیح واژه و ترکیب است؛ برای مثال در آیه 12 سوره ممتحنه، میخوانیم: "بَیْنَ أَیْدِیهِنَّ وَ أَرْجُلِهِن" اگر این آیه را به صورت کلمه به کلمه ترجمه کنیم به هیچ وجه نمیتوانیم به مفهوم آیه پی ببریم، گاه حاصل کار اهانت بار نیز میشود؛ ترجمه صحیح آیه "پیش رو و پیش پای" است.
از بین ترجمههای موجود، برخی ترجمه لفظ به لفظ شهرت دارند، مانند ترجمه آقای محمد کاظم معزّی، و برخی به سبک کهن، مانند ترجمه آقای ابوالقاسم امامی و... و در این میان، برخی به ترجمه "محتوا به محتوا" شهرت دارند، که ترجمه آیت ا... مکارم شیرازی و ترجمه استاد فولادوند از این دسته است.
در این نوع ترجمهها سعی شده، علاوه بر رعایت اصول و مبانی ترجمه، برابری نسبی و تا حد امکان در الفاظ و ساختارها نیز حفظ شود.
برای دستیابی به معانی واژههای قرآن، افزون بر ترجمهها، از فرهنگهایی که در این باره تحریر شدهاند، نیز میتوان کمک گرفت. برخی از این فرهنگها عبارت است از:
شرح و تفسیر لغات قرآن (براساس تفسیر نمونه)، چهار جلد، جعفر شریعتمداری، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی.
فرهنگ آموزشی قرآن، محمد باقری، انتشارات تأویل.
الفاظ قرآن، محمد رضایی، انتشارات مفید.
لغات قرآن، سید حسین مرتضوی، نشر حجّت اصفهان.
فرهنگ جیبی واژههای قرآن، حمید محمدی، کانون انتشارات پیام حق.
المستخلص یا جواهر القرآن، محمد بن محمد بن نصر البخارایی، به اهتمام دکتر مهدی درخشان، انتشارات دانشگاه تهران.
eporsesh.com
- [آیت الله اردبیلی] آیا خواندن قرآن مجید لازم است به زبان عربی باشد یا این که خواندن ترجمه آن به زبان فارسی هم اشکالی ندارد؟
- [سایر] کتاب عیون مسائل نفس، چگونه کتابی است؟ برای چه کسانی است؟ به زبان عربی است؟ آیا به فارسی، ترجمه شده است؟ برایمان مفید است؟
- [سایر] در قرآن کریم در برخی از سوره ها از کلمۀ کوکب استفاده شده، و در برخی دیگر از کلمۀ نجم، در زبان فارسی معنای این دو، ستاره است،آیا معنای این دو کلمه در قرآن،متفاوت است؟
- [سایر] من در بعضی موارد روخوانی و تجوید قرآن درس میدهم.بعضی از جوانها در کلاس سؤال میکنند: اگر هدف از آموزش قرآن، فهم و عمل به معارف قرآن است؛ چرا این قدر وقت صرف یادگیری زبان عربی میکنیم و به جای آن به ترجمه قرآن نمیپردازیم؟ یا گاهی میپرسند: چرا نماز را فارسی نخوانیم و یا چرا اذان را فارسی نگوییم تا به جای (حی علی الصلاة) مثلًا بگوییم (بشتابید به سوی نماز) تا تأثیر بیشتری بر روی مستمعین داشته باشد؟ مرا راهنمایی کنید.
- [سایر] اگر دعا را به زبان فارسی بگوییم یعنی یه جایی که عربی آن را بخوانیم و هیچ چیز نفهمیم میتوانیم معنی آن را بخوانیم مثل صلوات.دعاعها . قرآن و اگر صلوات را تنوین دهیم یا ندهیم فرقی هم دارد یعنی روی کلمه محمدٍ
- [سایر] برای آشنایی با معارف اسلامی راه های زیر را پیشنهاد می شود، لطفا هر روش را به صورت دقیق نقد کنید! <BR>1- مطالعه یک دور قرآن با ترجمه + مطالعه یک کتاب حدیث مانند میزان الحکمه<BR>2- مطالعه یک دور تفسیر قرآن مانند نمونه یا المیزان<BR>3 مطاله یک دور عقاید (مثلا کتب شهید مطهری) + اخلاق + رساله مرجع تقلید<BR>4- یافتن پاسخ سؤالاتی که به ذهن می آید.
- [آیت الله اردبیلی] آیا میتوانیم در بین حمد یا سوره یا تسبیحات اربعه یا تشهد و یا سلام، به ذکر و دعا و قرائت قرآن مشغول شده، سپس بقیه حمد و... را بخوانیم؟ در صورت صحیح بودن، آیا میتوانیم به فارسی یا زبان دیگری غیر از عربی دعا نموده یا ذکر بگوییم؟
- [آیت الله بروجردی] این جانب در حدود دو سال است که در آمریکا مشغول تحصیل بوده و تا توانستهام در اجرای دستورات دین مبین اسلام کوشیدهام، قبل از این که از ایران حرکت نمایم به حضور یکی از علمای دین مشرّف شده تا وظایف دین خود را در یک مملکت غیر مسلمان بدانم، یکی از دستورات ایشان آن بود که گوشت و ماهی نخورم و چندی قبل در قرآن مجید به این آیات مبارکه برخوردم( حُرِّمَتْ عَلَیْکُمُ الْمَیْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِیرِ )(100)،( وَ ما ذُبِحَ عَلَی النُّصُبِ )(101) و آیه مبارکه دیگر( الْیَوْمَ اُحِلَّ لَکُمُ الطَّیِّباتُ وَطَعامُ الَّذِینَ اُوتُوا الْکِتابَ حِل لَکُمْ وَطَعامُکُمْ حِلٌّ لَهُمْ )(102)، اوّلاً مسیحیها غیر خدا را در موقع ذبح نام نمیبرند و در ثانی جزء کسانی هستند که کتاب به آنها عطا شده است، این جانب دلیلی نمیبینم که گوشت نخورم. چنان چه بفرمایید که این جانب اشتباه درک نموده است تقاضا مینماید که این جانب را روشن فرمایید که باعث سپاسگزاری خواهد بود. دیگر آن که این جانب تا بیست سالگی وقتی نماز میخواندم معنی آن راندانستهام و نفهمیدم که چه میگویم، ولی بعد از این که به معنی بزرگ آن واقف شدم از نماز خواندن چندان بار بیشتر لذّت میبرم، آیا بهتر نیست که هر کسی نماز را به زبان محلّی خود گفته و از ادای آن چندین بار بیشتر لذّت ببرد؟ چرا اصلاً قرآن مجید را به فارسی ساده ننوشته و در دسترس مردم گذارده تاهم عالیترین کتاب را برای هدایت جامعه مسلمان ایران هدیه کرده و هم مردم از خواندن آن لذّت برده و با گفتههای پروردگارشان آشنا شوند؟ مردم قرآن مجید را تلاوت کرده و از افراد بیخبر معانی آن را میپرسند که به جای هدایت باعث گمراهی میشود، اگر دلائل مخالفی وجود دارد که در قرآن مجید گفته شده تقاضا مینماید که ذکر نام سوره و شماره آیه را فرموده و این جانب را از بیخبری نجات دهید.
- [سایر] با سلام.خانمی هستم 48 ساله که از شما در مورد چند مساله سوال داشتم ،میخواهم با اطلاعات مفیدتان مرا در این زمینه یاری کنید.امیدوارم خداوند مهربان آنگونه که لایقش هستید شما را تحت حمایت و لطفش قرار دهد.با تشکر فراوان. خانم نصرا... زاده از استان مازندران 1)آیا قران را میتوان با ترجمه فارسی آن خواند ،حتی در ماه مبارک رمضان ترجمه فارسی آن را ختم کرد یا در مجالس ختم هم به همین صورت خواند؟ 2)همسر من 58 ساله و بسیار پای بند به دستورات دینی می باشد،مقدار خرجی که متقبل میشویم از حقوق همسرم بیشتر است به عبارت ساده تر خرجمان بیشتر از دخلمان است و هیچ پس اندازی برایمان نمیماند(دارای 4 فرزند ،2 محصل و 2 دانشجوی ارشد میباشیم که مجرد هستند )دلم میخواهد بدانم چگونه خمس و زکات خود را بپردازیم؟البته با همفکری خودمان از دی ماه 85 ،ماهیانه مبلغی در حدود ده هزار تومان به یک آدم نیازمن میپردازیم (پنج هزار تومان برای خمس و زکات و پنج هزار تومان برای کفاره روزه)،ایا اینکار ما صحیح میباشد و یا باید مبلغی جداگانه برایش در نظر بگیریم،لطفا در زمینه خمس و زکات ما را راهنمایی کنید.
- [آیت الله مکارم شیرازی] یکی از برادران شاعر جوان، اخیراً ترجمه کل قرآن مجید را به شعر و به نظم درآورده است که به عنوان نمونه دو سوره حمد و کوثر ضمیمه می باشد. سوره حمد: سرآغاز صحبت به نام خداست *** که بخشنده و مهربان کبریاست ستایش بود خاص آن کردگار *** که باشد دو گیتی از او برقرار که بخشنده و مهربان است نیز *** بود صاحب عرصه رستخیز تو را می پرستیم تنها و بس *** نداریم یاور به غیر از تو کس مرا کن هدایت به راه درست *** به آن کس که مُنعَم ز نعمات تُست نه آنان که خشمت برآنان رواست *** نه آنان که هستند گمره ز راست سوره کوثر: سرآغاز صحبت به نام خداست *** که بخشنده و مهربان کبریاست همانا تو را ای پیامبر که ما *** نمودیم خود حوض کوثر عطا تو هم پس به شکرانه می خوان نماز *** برای خدایت بکن ذبح باز همانا همان کس که عیبت بخواند *** خودش نسل مقطوع و ابتر بماند جهت نشر فرهنگ قرآنی با زبان شعر که در بسیاری از مردم اثر عمیق ومثبت دارد، این نهاد مصمّم است آن را تکثیر و ترویج دهد،چنانچه حضرت عالی مصلحت می دانید مراتب را اعلام فرمایید تا اقدام لازم به عمل آید.
- [آیت الله نوری همدانی] مّس نمودن خط قرآن ، یعنی رساندن جائی از بدن به خط قرآن برای کسی که وضو ندارد حرام است . ولی اگر قرآن را به زبان فارسی یا به زبان دیگر ترجمه کنند ، مس آن اشکال ندارد .
- [آیت الله فاضل لنکرانی] مس نمودن خط قرآن، یعنی رساندن جایی از بدن به خط قرآن برای کسی که وضو ندارد، حرام است. ولی اگر قرآن را به زبان فارسی یا به زبان دیگر ترجمه کنند مس آن اشکال ندارد.
- [امام خمینی] مس نمودن خط قرآن، یعنی رساندن جایی از بدن به خط قرآن برای کسی که وضو ندارد، حرام است. ولی اگر قرآن را به زبان فارسی یا به زبان دیگری ترجمه کنند مس آن اشکال ندارد.
- [آیت الله شبیری زنجانی] مس نمودن خط قرآن، یعنی رساندن جایی از بدن به خط قرآن برای کسی که وضو ندارد، حرام است؛ ولی اگر قرآن را به زبان فارسی یا به زبان دیگر ترجمه کنند، مسّ آن اشکال ندارد.
- [آیت الله مظاهری] مس نمودن خط قرآن، یعنی رساندن جایی از بدن به خط قرآن برای کسی که وضو ندارد حرام است، ولی اگر قرآن را به زبان فارسی یا به زبان دیگر ترجمه کنند مسّ آن اشکال ندارد.
- [آیت الله سبحانی] دست زدن به خط قرآن، یا رساندن جایی از بدن به خط قرآن برای کسی که وضو ندارد حرام است. ولی اگر قرآن را به زبان فارسی یا به زبان دیگر ترجمه کنند، اشکال ندارد.
- [آیت الله خوئی] مس نمودن خط قرآن، یعنی رساندن جائی از بدن به خط قرآن برای کسی که وضو ندارد حرام است. ولی اگر قرآن را به زبان فارسی یا به زبان دیگر ترجمه کنند مس آن اشکال ندارد.
- [آیت الله اردبیلی] لمس خط قرآن با هر قسمت از بدن برای کسی که وضو ندارد، حرام است، ولی اگر قرآن را به زبان فارسی یا به زبان دیگری ترجمه کنند، لمس آن اشکال ندارد.
- [آیت الله مکارم شیرازی] اذان و اقامه باید به عربی صحیح گفته شود، بنابراین اگر غلط بگوید، یا ترجمه آنها را به فارسی یا زبان دیگر بگوید صحیح نیست.
- [آیت الله علوی گرگانی] مس نمودن خط قرآن، یعنی رساندن جایی از بدن بخط قرآن برای کسی که وضو ندارد حرام است، و احتیاط استحبابی آن است که موی خود را هم بخطّ قرآن نرساند، ولی اگر قرآن را به زبان فارسی یا به زبان دیگر ترجمه کنند مسّ آن اشکال ندارد.