اینکه دوران ظهور و حکومت حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف)دوران رشد و شکوفایی علمی است، در آن تردیدی نیست. این رشد، علاوه بر آن که از منظر عقل، امری شدنی است، مورد اشارهی روایات نیز هست. روایت (27 حرف بودن علم) و روایت (جمع عقول) قابل تأمل و دقت است. امام صادق(علیه السلام)میفرماید: دانش 27 حرف است، و همه آن چه که پیامبران آوردهاند دو حرف آن است و مردم تا کنون جز با دو حرف آشنایی ندارد، و هنگامی که قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف)قیام کند، 25 حرف دیگر را بیرون آورده و میان مردم نشر میدهد، و آن دو حرف را نیز ضمیمه میکند و مجموع 27 حرف را در میان مردم منتشر میسازد.(بحار الانوار، ج52، ص336، ح73)؛ در روایت دیگر از امام باقر(علیه السلام)نقل شده است: (در روزگار امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف)به اندازهای به شما حکمت و فهم داده خواهد شد که یک زن در خانهاش بر طبق کتاب خدا و سنت پیامبر قضاوت (رفتار) میکند. (همان، ج52، ص352، ح106). هم چنین از آن بزرگوار نقل شده است: ( هنگامی که قائم ما قیام کند، دستش را بر سر بندگان خدا میگذارد، عقلهای آنها را جمع کرده و اخلاق آنها را کامل میکند).(همان، ج52، ص336، ح71). گفتنی است: در روزگار ظهور، از یک طرف مظاهر شرک و فساد و تباهی از بین میرود، و از طرف دیگر، عدالت در همه ابعاد آن فراگیر میشود؛ در نتیجه امکان رشد و تعالی فراهم میگردد. از سویی دیگر به برکت ظهور حجت حق و الطاف الهی امکان درک و بینش بیشتری برای انسانها فراهم میشود. از این رو امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف)معارف و علوم را در زمینههای مختلف و مورد نیاز در اختیار بشر میگذارد و بشر نیز با توجه به توانایی درک بالاتر و امکان تجربه و به کار گیری دانش و تولید علم بهتر، میتواند قلههای رفیع علم را در نوردد و در زمینههای مختلف علم پیشرفت کند. البته این پیشرفتها، همگام با نیاز و خواست و در خدمت ارزشهای انسانی خواهد بود. مدت زمان چنین شکوفایی روشن و شفاف نیست و در روایات به این مطلب اشاره نشده است. البته در این زمینه دو نکته قابل بیان است: الف. حرکت علمی با توجه به زمینههای مساعد و مطلوب بسیار سریع است؛ ب. این حرکت در چهارچوب حرکت اختیاری انسان است، نه آن که معجزه گونه باشد. انسان با توجه به سعه وجودی خود میتواند از علم و معرفت بهرهمند شود و هر چه سعه وجودی او بیشتر باشد، بهره او از علم بیشتر میشود و اگر کسی به بالاترین درجه انسانی رسید (بالاترین حدی که یک مخلوق میتوان واجد علم شود) آن علم را به دست خواهد آورد. البته باید توجه داشت زندگی مادی ادامه خواهد داشت؛ زیرا رسیدن به عالم آخرت پس از زندگی در دنیا و حیات مادی است. بهره وری از منافع مادی نیز به بهترین حالت شکل میگیرد و برکات و نعمات آشکار میشود. البته منافع مادی در زمان ظهور دو مشخصه اصلی دارد: الف. جامعه در آن عصر، فضیلت محور و ارزش مدار خواهد بود، از این رو از منافع مادی در راستای حیات معنوی استفاه شده و دنیا ابزار حرکت تکاملی و کسب سعادت خواهد بود. ب. این منافع مادی به صورت صحیح در اختیار عموم قرار میگیرد و همه از آن بهره میبرند و جامعه طبقاتی نخواهد بود. بنابراین علم شکوفا میشود و صنعت در خدمت عموم مردم و در راستای تعالی و تکامل مردم قرار میگیرد.
اینکه دوران ظهور و حکومت حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف)دوران رشد و شکوفایی علمی است، در آن تردیدی نیست. این رشد، علاوه بر آن که از منظر عقل، امری شدنی است، مورد اشارهی روایات نیز هست. روایت (27 حرف بودن علم) و روایت (جمع عقول) قابل تأمل و دقت است.
امام صادق(علیه السلام)میفرماید: دانش 27 حرف است، و همه آن چه که پیامبران آوردهاند دو حرف آن است و مردم تا کنون جز با دو حرف آشنایی ندارد، و هنگامی که قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف)قیام کند، 25 حرف دیگر را بیرون آورده و میان مردم نشر میدهد، و آن دو حرف را نیز ضمیمه میکند و مجموع 27 حرف را در میان مردم منتشر میسازد.(بحار الانوار، ج52، ص336، ح73)؛
در روایت دیگر از امام باقر(علیه السلام)نقل شده است: (در روزگار امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف)به اندازهای به شما حکمت و فهم داده خواهد شد که یک زن در خانهاش بر طبق کتاب خدا و سنت پیامبر قضاوت (رفتار) میکند. (همان، ج52، ص352، ح106).
هم چنین از آن بزرگوار نقل شده است: ( هنگامی که قائم ما قیام کند، دستش را بر سر بندگان خدا میگذارد، عقلهای آنها را جمع کرده و اخلاق آنها را کامل میکند).(همان، ج52، ص336، ح71).
گفتنی است: در روزگار ظهور، از یک طرف مظاهر شرک و فساد و تباهی از بین میرود، و از طرف دیگر، عدالت در همه ابعاد آن فراگیر میشود؛ در نتیجه امکان رشد و تعالی فراهم میگردد. از سویی دیگر به برکت ظهور حجت حق و الطاف الهی امکان درک و بینش بیشتری برای انسانها فراهم میشود. از این رو امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف)معارف و علوم را در زمینههای مختلف و مورد نیاز در اختیار بشر میگذارد و بشر نیز با توجه به توانایی درک بالاتر و امکان تجربه و به کار گیری دانش و تولید علم بهتر، میتواند قلههای رفیع علم را در نوردد و در زمینههای مختلف علم پیشرفت کند.
البته این پیشرفتها، همگام با نیاز و خواست و در خدمت ارزشهای انسانی خواهد بود.
مدت زمان چنین شکوفایی روشن و شفاف نیست و در روایات به این مطلب اشاره نشده است. البته در این زمینه دو نکته قابل بیان است:
الف. حرکت علمی با توجه به زمینههای مساعد و مطلوب بسیار سریع است؛
ب. این حرکت در چهارچوب حرکت اختیاری انسان است، نه آن که معجزه گونه باشد.
انسان با توجه به سعه وجودی خود میتواند از علم و معرفت بهرهمند شود و هر چه سعه وجودی او بیشتر باشد، بهره او از علم بیشتر میشود و اگر کسی به بالاترین درجه انسانی رسید (بالاترین حدی که یک مخلوق میتوان واجد علم شود) آن علم را به دست خواهد آورد.
البته باید توجه داشت زندگی مادی ادامه خواهد داشت؛ زیرا رسیدن به عالم آخرت پس از زندگی در دنیا و حیات مادی است. بهره وری از منافع مادی نیز به بهترین حالت شکل میگیرد و برکات و نعمات آشکار میشود. البته منافع مادی در زمان ظهور دو مشخصه اصلی دارد:
الف. جامعه در آن عصر، فضیلت محور و ارزش مدار خواهد بود، از این رو از منافع مادی در راستای حیات معنوی استفاه شده و دنیا ابزار حرکت تکاملی و کسب سعادت خواهد بود.
ب. این منافع مادی به صورت صحیح در اختیار عموم قرار میگیرد و همه از آن بهره میبرند و جامعه طبقاتی نخواهد بود.
بنابراین علم شکوفا میشود و صنعت در خدمت عموم مردم و در راستای تعالی و تکامل مردم قرار میگیرد.
- [سایر] چرا علم به قیامت برای کسی قابل ظهور نیست ؟
- [سایر] شبهه: ظهور امام زمان علیه السلام برابر است با رکود علم و تکنولوژی!
- [سایر] بعد از ظهور امام زمان (عج) که تمام علوم به نهایت رشد میرسند، آیا علم راکد میشود؟
- [سایر] بعد از ظهور امام زمان (عج) که تمام علوم به نهایت رشد می رسند، آیا علم راکد می شود؟
- [سایر] مقصود از بیست و پنج حرف علم که در عصر ظهور آشکار میشود چیست؟
- [آیت الله بهجت] آیا می شود به اطلاق کلام مجتهد عمل نمود و یا به ظهور آن اکتفا کرد؟
- [سایر] آیا خود امام زمان(عج) از زمان ظهور اطلاع دارند؟ اگر اطلاع ندارند پس علم به غیبشان چه میشود؟
- [سایر] اهمیت دعا برای ظهور در کلام آیت الله بهجت را بیان کنید؟
- [سایر] من شنیده ام که پس از ظهور عده ای از مسلمانان شیعه درجه یک کافر می شوند و بعضی از مسیحیان پس از دیدن اینکه حضرت مسیح پشت سر امام زمان نماز می خواند مسلمان می شوند. و در زمان ظهور نیمی از علم های دنیا کشف می شود. لطفا درباره نشانه های ظهور حضرت مهدی توضیح دهید.
- [سایر] آیا با گسترش علم و صنعت و گستردگی نیازها اسلام 1400 سال قبل جوابگو خواهد بود؟
- [آیت الله سیستانی] اگر نوشتهای به امضاء یا مهر میت ببینند، چنانچه قرائنی باشد که ظهور در وصیّت داشته باشد باید به آن عمل شود.
- [آیت الله وحید خراسانی] فروختن میوه یک سال قبل از ظهور ان بدون ضمیمه جایز نیست و فروختن میوه دو سال یا بیشتر از ان و همچنین فروختن میوه یک سال با ضمیمه جایز است و بعد از ظهور ان پیش از ان که دانه ببندد و گلش بریزد احتیاط مستحب ان است که چیزی از حاصل زمین مانند سبزیها یا مال دیگری با ان بفروشند و یا میوه بیشتر از یک سال را به او بفروشند
- [آیت الله شبیری زنجانی] فقیری که یاد گرفتن صنعت برای او مشکل نیست، نمیتواند با گرفتن زکات زندگی کند ولی تا وقتی مشغول یاد گرفتن است، میتواند زکات بگیرد.
- [آیت الله مظاهری] فقیری که یاد گرفتن صنعت برای او مشکل نیست باید یاد بگیرد و با گرفتن زکات زندگی نکند، ولی تا وقتی مشغول یاد گرفتن است، میتواند زکات بگیرد.
- [آیت الله مظاهری] کار (زراعت، صنعت، تجارت و مانند آن) برای تأمین احتیاجات جامعه اسلامی واجب کفایی است، و هر کسی در فراخور حالش باید احتیاجات جامعه اسلامی را تأمین کند.
- [آیت الله صافی گلپایگانی] . اگر چیزی را به صنعت گری بدهند که درست کند و صاحب آن نیاید آن را ببرد، چنان چه صنعت گر جستجو کند و از پیدا کردن صاحب آن ناامید شود، باید آن را به نیت صاحبش صدقه بدهد و می تواند به مقدار مزد کاری که انجام داده از آن بردارد و بنابر احتیاط برای صدقه دادن و مزد برداشتن از حاکم شرع هم اذن بگیرد.
- [آیت الله مظاهری] کسی که مشغول تحصیل علم است و اگر تحصیل نکند میتواند برای معاش خود کسب کند گرچه آن علم، علم دینی نباشد، میشود به او زکات داد.
- [آیت الله علوی گرگانی] فقیری که یاد گرفتن صنعت برای او مشکل نیست ویاد گرفتن او هم محتاج به مدّت زیادی نباشد، میتواند با گرفتن زکاْ زندگی کند تا وقتی مشغول یادگرفتن است، میتواند زکاْ بگیرد.
- [آیت الله مظاهری] هرگاه انسان از طریق کاری (تجارت، صنعت، زراعت، کارگری و مانند اینها) مالی به دست آورد، چنانچه از مخارج سال خود او و عیالاتش زیاد بیاید باید خمس (یک پنجم) آن را بدهد.
- [آیت الله وحید خراسانی] فقیری که یاد گرفتن صنعت برای او مشکل نیست باید یاد بگیرد و با گرفتن زکات زندگی نکند ولی تا وقتی که مشغول یاد گرفتن است می تواند زکات بگیرد