در سوره مبارکه انسان در مورد چگونگی پذیرایی و وسایل و ظروف پذیرایی از بهشتیان خداوند سبحان می فرماید : ( و یطاف علیهم بآنیه من فضهٍ و اکوابٍ کانت قواریراً )(1) خدمتکاران در گرداگرد بهشتیان ظرفهایی از نقره و قدحهایی بلورین می گردانند. ( قواریراً من فضهٍ قدرها تقدیرا )(2) ظرفهای بلورین از نقره که آن را به اندازه لازم آماده کرده اند. در این ظرفها انواع غذاهای بهشتی و در آن قدحهای بلورین انواع نوشیدنی های لذت بخش و نشاط آفرین به مقداری که می خواهند و علاقه دارند موجود است و خدمتکاران بهشتی پیوسته اطراف آنها دور می زنند و به آنها عرضه می کنند. (آنیه) جمع ( آناء ) به معنی هرگونه ظرف است و ( اکواب ) به معنی ظرف آب است که دسته نداشته باشد و ( قواریر ) نیز به معنی ظرف بلورین و شیشه ای و کریستال است. و عجب این است که می فرماید، ظرفهای بلورین بهشتی از نقره ساخته شده است. درحالی که در عالم دنیا چنین ظرفی مطلقاً وجود ندارد و ظرفهای بلورین از سنگ مخصوصی است که ذوب می کنند و می سازند به هرحال برای قدرت لایزال خدا ساختن چنین شیء بسیار سهل است. و نهایتاً اینکه از تعابیر فوق چنین استفاده می شودکه ظرفها و جامهای بهشتی هم صفا و شفافیت بلور را دارد و هم درخشندگی و زیبایی نقره را و نوشابه هائی که در آن است کاملاً نمایان است در حدیثی از امام صادق (ع) در این خصوص آمده است که : ( ینفد البصرفی فضه الجنه کما ینفد فی الزجاج ) نور چشم انسان در نقره بهشتی نفوذ می کند آنچنان که در شیشه و بلور دنیا نفوذ دارد (3). البته در عصر کنونی دانشمندان به اشعه هایی پی برده اند مانند اشعه x که از اجسام تیره نیز عبور می کند و درون آن را مانند بلور نشان می دهد. لیکن ابن عباس می گوید : همه نعمتهای بهشتی شبیه و مانندی در دنیا دارد جز ظرفهای بلورین که از نقره است که در دنیا شبیه و مانندی برای آن نیست (4). پی نوشت: 1- دهر / 15. 2- دهر / 16. 3- مجمع البیان، ج 10، ص 410. 4- روح المعانی، ج 29، صفحه 159. منبع: تصویر بهشت و بهشتیان در قرآن کریم، فاطمه کریمی، انتشارات جامعه القرآن الکریم
در سوره مبارکه انسان در مورد چگونگی پذیرایی و وسایل و ظروف پذیرایی از بهشتیان خداوند سبحان می فرماید : ( و یطاف علیهم بآنیه من فضهٍ و اکوابٍ کانت قواریراً )(1) خدمتکاران در گرداگرد بهشتیان ظرفهایی از نقره و قدحهایی بلورین می گردانند. ( قواریراً من فضهٍ قدرها تقدیرا )(2) ظرفهای بلورین از نقره که آن را به اندازه لازم آماده کرده اند. در این ظرفها انواع غذاهای بهشتی و در آن قدحهای بلورین انواع نوشیدنی های لذت بخش و نشاط آفرین به مقداری که می خواهند و علاقه دارند موجود است و خدمتکاران بهشتی پیوسته اطراف آنها دور می زنند و به آنها عرضه می کنند.
(آنیه) جمع ( آناء ) به معنی هرگونه ظرف است و ( اکواب ) به معنی ظرف آب است که دسته نداشته باشد و ( قواریر ) نیز به معنی ظرف بلورین و شیشه ای و کریستال است. و عجب این است که می فرماید، ظرفهای بلورین بهشتی از نقره ساخته شده است. درحالی که در عالم دنیا چنین ظرفی مطلقاً وجود ندارد و ظرفهای بلورین از سنگ مخصوصی است که ذوب می کنند و می سازند به هرحال برای قدرت لایزال خدا ساختن چنین شیء بسیار سهل است.
و نهایتاً اینکه از تعابیر فوق چنین استفاده می شودکه ظرفها و جامهای بهشتی هم صفا و شفافیت بلور را دارد و هم درخشندگی و زیبایی نقره را و نوشابه هائی که در آن است کاملاً نمایان است در حدیثی از امام صادق (ع) در این خصوص آمده است که : ( ینفد البصرفی فضه الجنه کما ینفد فی الزجاج ) نور چشم انسان در نقره بهشتی نفوذ می کند آنچنان که در شیشه و بلور دنیا نفوذ دارد (3).
البته در عصر کنونی دانشمندان به اشعه هایی پی برده اند مانند اشعه x که از اجسام تیره نیز عبور می کند و درون آن را مانند بلور نشان می دهد. لیکن ابن عباس می گوید : همه نعمتهای بهشتی شبیه و مانندی در دنیا دارد جز ظرفهای بلورین که از نقره است که در دنیا شبیه و مانندی برای آن نیست (4).
پی نوشت:
1- دهر / 15.
2- دهر / 16.
3- مجمع البیان، ج 10، ص 410.
4- روح المعانی، ج 29، صفحه 159.
منبع: تصویر بهشت و بهشتیان در قرآن کریم، فاطمه کریمی، انتشارات جامعه القرآن الکریم
- [سایر] انواع شرابهای بهشتی چیست؟
- [سایر] پاداش زنان بهشتی چیست؟
- [سایر] پاداشهای بهشتی چیست؟
- [سایر] شراب بهشتی چیست؟
- [سایر] آیا افراد بهشتی همگی در یک جا جمع میشوند، یا خیر، هر فرد به تناسب اعمال نیک خود، بهشتی دارد؟
- [سایر] ظروف آب بهشتیان چگونه است؟
- [سایر] خصوصیات فرشهای بهشتی چیست؟
- [سایر] پاداش زنان بهشتی چیست؟
- [سایر] نعمتهای بهشتی را شرح دهید ؟
- [سایر] سبزی های بهشتی کدام است؟
- [آیت الله شبیری زنجانی] خوردن و آشامیدن از کاسه و سایر ظروف شرب که از طلا یا نقره ساخته شده باشد، حرام است، بلکه احتیاط در اجتناب از هر گونه استعمال این ظروف میباشد، بنابراین زینت نمودن اتاق و مانند آن با کاسه طلا و نقره بنا بر احتیاط جایز نیست.
- [آیت الله سیستانی] خوردن و آشامیدن از ظروف طلا و نقره ، بلکه بنابر احتیاط واجب مطلق استعمال آنها حرام است ، ولی زینت نمودن اطاق و مانند آن و نگاه داشتن آنها مانعی ندارد ، اگر چه احوط ترک است . و همچنین است ساختن ظروف طلا و نقره و خرید و فروش آنها برای زینت نمودن یا نگاه داشتن .
- [آیت الله مکارم شیرازی] از ساختن ظروف طلا و نقره و مزدی که در مقابل آن می گیرند بنابر احتیاط واجب باید اجتناب کرد، همچنین از خرید و فروش آنها و پولی که در مقابل آن گرفته می شود نیز اشکال دارد.
- [آیت الله مکارم شیرازی] برای آب کشیدن ظروف با آب قلیل می توان آن را سه مرتبه پر و خالی کرد و یا هر بار قدری آب در آن بریزند و طوری بگردانند که به جاهای نجس برسد، بعد بیرون بریزند.
- [آیت الله شبیری زنجانی] اگر خوک کاسه و مانند آن از ظروف شرب را بلیسد یا از آن چیز روانی بخورد، یا این که در آن موش صحرایی مرده باشد، باید هفت مرتبه با آب قلیل شست و در آب غیر قلیل نیز بنا بر احتیاط، هفت مرتبه شستن لازم است و در هر حال لازم نیست آن را خاکمالی کنند.
- [آیت الله مکارم شیرازی] جنس هایی را که با وزن و پیمانه نمی فروشند بلکه با عدد و متر می فروشند مانند تخم مرغ و پارچه و بسیاری از ظروف و یا با مشاهده می فروشند مانند بسیاری از حیوانات، اگر تعداد کمتر را به تعداد بیشتر بفروشند اشکال ندارد.
- [آیت الله سبحانی] جنس هایی را که با وزن و پیمانه نمی فروشند بلکه با عدد و متر می فروشند مانند تخم مرغ و پارچه و بسیاری از ظروف و یا با مشاهده می فروشند مانند بسیاری از حیوانات، اگر تعداد کمتر را به تعداد بیشتر بفروشند اشکال ندارد.
- [آیت الله فاضل لنکرانی] اگر چیزی را که غصب کرده و از بین رفته مانند فرش های ماشینی، ظروف و کتاب و مانند اینها که معمولا مثل آن فراوان است باشد باید مثل همان چیزی را که غصب کرده بدهد، ولی چیزی را که می دهد باید خصوصیاتش مثل چیزی باشد که آن را غصب کرده و از بین رفته است.
- [آیت الله مکارم شیرازی] هرگاه بدن یا لباس مسلمان یا چیز دیگری که در اختیار اوست نجس شود و او هم بفهمد که نجس شده، سپس آن مسلمان غایب گردد، اگر انسان احتمال دهد که آن را آب کشیده، پاک است، به شرط این که از چیزهایی باشد که طهارت در آن شرط است، مانند لباسی که با آن نماز می خواند و یا غذا و ظروف غذا.
- [آیت الله بهجت] اگر چیزی را غصب کند که باقی ماندن آن چیز با آن شکل حرام است ، مثل بُت و صلیب و آلات لهو که شکستن آنها واجب است. پس اگر غاصب آن را خراب کند، باید اصل موادّ آنها را به صاحبش بدهد و مزد ساخت آن به عهده او نیست، ولی اگر آن چیز منفعت حلالی هم داشته، مثل ظروف طلا و نقره ( بنا بر جواز نگاه داشتن آنها ) پس بی وجه نیست که مزد ساخت آن را هم ضامن باشد .